Қазақстанда 21 мыңнан астам өтінім мүгедектікті сырттай анықтау арқылы қаралды

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше сырттай проактивті куәландыру 60-тан астам нозологиялық нысан бойынша жүргізіледі. Оған онкологиялық аурулар, барлық локализациядағы туберкулез, туған және жүре пайда болған анатомиялық кемістіктер, психикалық аурулар, балалардағы 1 типті қант диабеті, балалардағы мукополисахаридоз және ағза трансплантациясынан кейінгі жағдайлар кіреді. 2025 жылы нозологиялық тізім кеңейіп, оған шынайы гидроцефалия, бір немесе бірнеше аяқ-қолдың тұрақты айқын салдануы немесе терең парездері сияқты аурулар қосылды.

Мемлекет басшысы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің VI отырысында ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін барынша қолайлы жағдай жасау, олардың инстанциялар мен қағазбастылық бойынша жүруін азайту, сондай-ақ қызмет көрсетуші мен қызмет алушы арасындағы тікелей байланысты болдырмау тапсырмасын берген еді.

Осы міндетті орындау мақсатында Қазақстанда МӘС-тің сырттай форматы енгізілді. Бұл жағдайда өтініш берушіге тек тіркелген жері бойынша медициналық ұйымға барып қажетті тексерістен өту жеткілікті. Барлық ары қарайғы кезеңдер — құжаттарды жолдау және сараптама қорытындысын шығару — азаматтың жеке қатысуынсыз, ақпараттық жүйелердің интеграциясы арқылы жүзеге асырылады. Медициналық құжаттар форма №031/у бойынша МӘС бөлімшелеріне электрондық форматта жолданады.

Сырттай куәландыру әкімшілік және бюрократиялық кедергілерді азайтып, МӘС шешімдерінің ашықтығын қамтамасыз етеді. Бұл азаматтарға үйден шықпай-ақ мүгедектікті белгілеу және әлеуметтік қорғау шараларын алу мүмкіндігін береді, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетеді.

2025 жылдың қаңтарынан бастап МӘС-тің тәуелсіз сарапшылар институты енгізілді. Бұл институт арқылы денсаулық сақтау жүйесінен білікті мамандар тартылады, мемлекеттік қызметтің сапасы артады. Қазіргі таңда 80 тәуелсіз сарапшы тізілімге енгізілген, және 2026 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша олар 93 524 өтінішті қарады.