Діни ақпаратты қайдан алу керек: сенімді дереккөзді қалай таңдауға болады?

Діни сауаттылықты арттырудың тиімді жолдарының бірі — мешіттер мен медреселердегі білім беру курстарына қатысу. Еліміз бойынша мешіттерде сауат ашу курстары жұмыс істейді. Бұл сабақтарды білікті дін мамандары жүргізеді. Сондықтан діни білімді Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының ресми мешіттері мен медреселеріндегі ұстаздардан алған абзал.

Діни білім тек кітап оқу немесе әлеуметтік желідегі жазбаларды қараумен шектелмеуі керек. Дінге қатысты мәселелердің өзіндік ерекшелігі бар, сондықтан түсініксіз немесе күмәнді сұрақ туындаған кезде маманның түсіндірмесіне жүгінген дұрыс. Бұл әсіресе діни ұғымдар мен діни мәселелерді әртүрлі түсіндіретін ақпарат көп тараған жағдайда маңызды.

Сенімді ақпарат көзін таңдауда Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының ресми ресурстарына назар аударуға болады. Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, ҚМДБ-ның ресми сайты — muftyat.kz. Сонымен қатар Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің Дін істер комитетіне қарасты kazislam.kz порталы, сондай-ақ azan.kz, ummet.kz, muslim.kz, mazhab.kz, sunna.kz секілді діни сайттар жұмыс істейді.

Діни құндылықтар туралы ақпаратты мерзімді басылымдардан да алуға болады. Атап айтқанда, ұсынылған деректерде «Мұнара» газеті мен «Иман» журналы көрсетілген. Мұндай ақпарат көздерін пайдалану діни білімді кездейсоқ әлеуметтік желідегі материалдардан емес, жүйеленген әрі сенімді ресурстардан алуға мүмкіндік береді.

Алайда ақпарат көзін таңдаудың өзі жеткіліксіз. Адам ақпаратты қабылдаған кезде оның мазмұнына да сыни көзқараспен қарауы қажет. Бір тақырып бойынша әртүрлі пікір кездессе, оның қайсысы дәстүрлі діни ұстанымға сәйкес келетінін анықтаған жөн. Бұл жерде діни сауаттылықпен қатар ақпараттық иммунитеттің қалыптасуы маңызды.

Ақпараттық иммунитет дегеніміз — кез келген мәліметті ойланбастан қабылдамай, оның мазмұнын саралап, күмәнді дереккөздерден сақтана білу. Діни тақырыпта бұл дағдының маңызы ерекше. Себебі интернетте дін атын жамылған түрлі ақпараттар кездеседі және олардың барлығы бірдей дұрыс бағыт бере бермейді.

Отбасы да діни ақпаратты дұрыс таңдауға ықпал ететін маңызды орта. Баланың діни көзқарасы қалыптасып келе жатқан кезде ата-ананың оған бағыт-бағдар бергені жөн. Ата-ана баласының қандай сайттарды қарайтынын бақылап қана қоймай, оның діни сұрақтарына жауап беруге дайын болуы керек. Ол үшін ата-ананың өзі де діни сауатын жетілдіргені маңызды.

Қыздар мен ұлдардың дәстүрлі діни көзқарасын қалыптастыруда рухани ортаға қатысудың да маңызы бар. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанында Жастар және Қыз-келіншектер секторы жұмыс істейді. Балаларды осы секторлардың рухани іс-шараларына қатыстыру олардың дәстүрлі діни түсініктерінің қалыптасуына ықпал ететін амалдардың бірі ретінде көрсетіледі.

Діни мәселе бойынша нақты жауап қажет болған кезде маманға жүгіну де маңызды. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан Діни оңалту бөлімі ашылып, жастарды жат діни ағымдардың идеологияларынан сақтандыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Сондықтан күмән туындаған жағдайда осы бөлімнің мамандарына, дінтанушыға немесе мешіт имамына жүгінуге болады.

Бұл қажеттілік Алматыдағы студенттермен өткізілген ақпараттық-түсіндіру кездесулерінде де айтылған. Республикалық жоғары медициналық колледжінде, С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина колледжінде, Республикалық спорт колледжінде және «Сымбат» дизайн және технология академиясының колледжінде өткен кездесулерге дінтанушы, исламтанушы және теологтар қатысты.

Кездесулер барысында студенттерге Қазақстандағы дін саласына қатысты нормативтік құқықтық актілер, Конституцияға сәйкес азаматтардың діни көзқарасына қарамастан құқықтарының теңдігі және діни бірлестіктердің заң алдындағы теңдігі түсіндірілді. Сонымен қатар теріс идеологияны жақтаушылардың жастарға ықпал ету үшін қолданатын психологиялық әдіс-тәсілдері, шетелде рухани білім алудың қауіптері және күмәнді теологиялық оқу орындары туралы сөз болды.

Жастарға діни білімді әлеуметтік желілер, интернет немесе кітаптар арқылы жетілдіргісі келген жағдайда Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы рұқсат еткен ресми ақпарат көздерін пайдаланудың қажеттігі де түсіндірілді. Бұл діни мәліметті таңдауда дереккөздің маңызын тағы бір мәрте көрсетеді.

Жалпы, діни ақпаратты дұрыс таңдау — адамның рухани қауіпсіздігіне тікелей қатысты мәселе. Сенімді дереккөзді пайдалану, мешіттер мен медреселердегі білікті мамандардан білім алу, күмәнді жағдайда имамға немесе дінтанушыға жүгіну және ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау діни сауаттылықты қалыптастыруға көмектеседі.
Интернеттегі ақпараттың көптігі адамның таңдау жауапкершілігін де арттырады. Сондықтан діни білім іздеген кезде кез келген ақпаратқа емес, сенімді дереккөзге сүйену маңызды. Дұрыс таңдалған ақпарат көзі адамның діни түсінігін жүйелі қалыптастырып, күмәнді идеологиялардың ықпалына қарсы тұруына мүмкіндік береді.